De Relatie Tussen Ademhaling en Yoga

Wat is de relatie tussen ademhaling en yoga? Als yogadocent krijg ik vaak de vraag: moet ik flexibel zijn voor yoga? Mijn antwoord is steevast: kun je ademen? Natuurlijk kan iedereen ademen, dus iedereen kan een vorm van yoga beoefenen. Flexibiliteit is geen vereiste. De meeste mensen zijn zich echter niet bewust van hun ademhaling en weten niet hoe ze correct moeten ademen. Laten we dus eens diep ademhalen, het ademhalingsproces onderzoeken en zien hoe yoga ons kan helpen.

Het Belang van Ademhaling

Wanneer we ademen, brengen we lucht met zuurstof naar onze longen. Deze zuurstof wordt in ons bloed opgenomen en dient als brandstof voor ons lichaam om in leven te blijven en al zijn functies te vervullen, zoals het verteren van voedsel, denken, bewegen, enzovoort. Goede ademhaling is essentieel voor ons lichaam om voldoende zuurstof te krijgen en gezond te blijven. Slechte ademhaling kan daarentegen onze gezondheid schaden en bijdragen aan aandoeningen zoals hoge bloeddruk, cardiovasculaire risico’s, slechte spijsvertering, hoge bloedsuiker en een laag immuunsysteem.

Ademhaling en Emoties

Ademhaling is ook nauw verbonden met onze emoties. Bijvoorbeeld, wanneer je stress of angst ervaart, wordt je ademhaling sneller en oppervlakkiger. Daardoor krijgt je lichaam minder zuurstof, je hartslag en bloeddruk gaan omhoog en je spieren spannen aan. Door simpelweg je bewustzijn terug te brengen naar je ademhaling en langzaam en diep te ademen, kun je je zuurstofniveau normaliseren en je lichaam weer kalmeren. Deze diepe en bewuste ademhaling helpt bij veel emotionele aandoeningen zoals angst, paniekaanvallen en depressie.

De Rol van Ademhaling in Yoga

In yoga is ademhaling essentieel. Het is de brug tussen ons lichaam en geest en helpt ons om de eenheid, de ware betekenis van yoga, te creëren. Tijdens het beoefenen van yoga gebruiken we het bewustzijn van onze ademhaling om onze geest aanwezig te houden en onze focus op ons lichaam te richten. Dit zorgt ervoor dat onze ademhaling dieper en constanter wordt, waardoor we ons meer ontspannen voelen.

Yoga herinnert ons er ook aan om door de neus te ademen. Onze neusgaten filteren, bevochtigen en zuiveren de lucht die we inademen, wat zorgt voor een betere luchtkwaliteit dan ademen door de mond.

Pranayama: De Kunst van Ademhaling

Yoga maakt ook gebruik van speciale ademhalingstechnieken, pranayama genaamd. Prana betekent levenskracht en Ayama betekent uitbreiding, dus we kunnen het vertalen als ademhalingsoefeningen om onze vitale levenskrachtenergie te zuiveren en te reguleren. Volgens yogische principes, wanneer onze prana uit balans raakt, worden we vatbaar voor ziekte en aandoeningen in lichaam, geest en ziel. Door het beoefenen van deze ademhalingsoefeningen verbeteren we ons fysieke, mentale, emotionele en spirituele welzijn.

Yogische Ademhaling: Een Praktische Oefening

Een van de meest basale en effectieve ademhalingstechnieken die ik vaak gebruik in mijn yogales is de yogische ademhaling. Het biedt een uitstekende manier om ons meer bewust te worden van onze ademhaling, om te leren hoe we onze ademhaling kunnen beheersen en correct kunnen ademen. Het wordt ook wel Dirga pranayama genoemd (Dirga betekent langzaam of diep), of 3-staps ademhaling omdat het 3 stappen in de ademhaling combineert: buikademhaling, borstademhaling en sleutelbeenademhaling. Om deze yogische ademhaling volledig te begrijpen, laten we elk stadium afzonderlijk observeren en zien hoe ze zich verhouden tot onze dagelijkse ademhaling.

Stap 1: Buikademhaling

Ga eerst zitten met je rug recht of lig comfortabel op je rug, sluit je ogen en begin simpelweg je ademhaling te observeren, inademend en uitademend door de neus. Merk op dat door simpelweg je bewustzijn naar je ademhaling te brengen, deze rustiger en dieper wordt. Leg je linkerhand op je navel, neem een diepe ademhaling helemaal naar beneden in je buik en voel hoe je buik bij elke inademing omhoog komt en bij elke uitademing omlaag gaat. Deze beweging wordt veroorzaakt door je middenrif, een parapluvormige spier die je longen scheidt van je buikorganen. Door het gebruik van het onderste deel van onze longen, waardoor ze volledig opblazen, beweegt ons middenrif naar beneden, duwt onze buikorganen naar beneden en iets naar buiten, waardoor onze buik omhoog komt.

Dit is de meest natuurlijke en efficiënte manier van ademen, waardoor we rustiger kunnen ademen, maximaal zuurstof opnemen en minimale inspanning leveren. Ook masseert de beweging van het middenrif onze interne organen, waardoor ze gezond blijven en hun functies verbeteren. Buikademhaling is de manier waarop baby’s ademen zodra ze geboren zijn. Helaas vergeten we door slechte houding, stress en andere beperkingen vaak dit deel van de ademhaling.

Stap 2: Borstademhaling

Leg vervolgens elke hand op de zijkant van je zwevende ribben en voel hoe je ribbenkast bij elke inademing uitzet en bij elke uitademing samentrekt. Deze beweging wordt veroorzaakt door het gebruik van het middelste deel van onze longen. Deze ademhaling is gebruikelijk tijdens fysieke activiteit, wanneer ons lichaam moe of gestrest is. Veel mensen ademen echter meestal zo, onbewust oppervlakkig ademend.

Stap 3: Sleutelbeenademhaling

Breng tenslotte je rechterhand op je sleutelbeenderen en breng de lucht helemaal naar het bovenste deel van je longen. Voel nu hoe je bovenste borstgebied iets op en neer beweegt. Hier vullen we het bovenste deel van onze longen, wat behoorlijk uitdagend kan zijn. Alleen het gebruik van dit deel van de ademhaling is eerder een uitzondering, meestal in extreme omstandigheden zoals een astma-aanval of hyperventilatie, wat snelle en extreem oppervlakkige ademhalingen veroorzaakt.

Volledige Yogische Ademhaling en de Voordelen

Laten we nu deze drie stappen combineren om tot een volledige yogische ademhaling te komen: neem een diepe inademing, breng de lucht helemaal naar beneden, vul het onderste deel van je longen en laat je buik omhoog komen, beweeg dan naar het middelste deel en voel je ribben zijwaarts uitzetten en uiteindelijk helemaal omhoog naar je borst. Bij de uitademing voel je eerst hoe je bovenste borst naar beneden gaat, dan je ribbenkast en ten slotte je buik. Herhaal dit 5 tot 10 keer en kom terug naar je natuurlijke ademhaling.

Door deze volledige yogische ademhaling te gebruiken, benutten we de volledige capaciteit van de longen. Het verlengt elke inademing en uitademing, wat het longweefsel strekt en ons een extra dosis zuurstof geeft die zowel kalmerend als energiek is. En hoewel dit niet continu moet worden beoefend, is het een uitstekende oefening voor die momenten waarop we ons gestrest en moe voelen. Het zal ook helpen om het bewustzijn terug te brengen naar het huidige moment en onze geest te kalmeren.

Conclusie

Ik hoop dat we nu het belang van ademhaling in ons dagelijks leven begrijpen. Bewust ademen en een constante buikademhaling gebruiken zal ons lichaam helpen gezond te blijven en onze geest kalm en aanwezig te worden. En wanneer ons lichaam die extra energie of kalmte nodig heeft, waarom dan niet een paar diepere volledige yogi ademhalingen nemen?

Wil dit graag omzetten naar de praktijk, neem een kijkje naar ons lessenrooster en kom de essentie van yoga ervaren op het matje of in de hangmat!